Viruset më të vjetër njerëzorë të gjurmuar ndonjëherë!
![](https://www.vovmagazine.al/wp-content/uploads/2022/02/56-2-150x150.png)
![Viruset më të vjetër njerëzorë të gjurmuar ndonjëherë!](https://www.vovmagazine.al/wp-content/uploads/2024/05//viruset-me-te-vjeter-njerezore-te-gjurmuar-ndonjehere.jpg)
Sekuencat gjenetike të tre llojeve të viruseve që qarkullojnë tani gjerësisht midis sapienëve janë izoluar në kockat e dy prej individëve neandertalë që jetuan në Rusi 50,000 vjet më parë. Këta janë viruset më të vjetër njerëzorë të gjurmuar ndonjëherë, pasi rekordi i mëparshëm i përkiste një patogjeni 31,000 vjet më parë, i gjetur në dhëmbët e një Homo Sapiens të lashtë në Siberinë verilindore.
Por nga u sëmurën Neandertalët? Si u riprodhuan këto viruse dhe sa infektues ishin ata, krahasuar me pasardhësit e tyre modernë? Kjo është pyetja e bërë nga Marcelo Briones, Profesor i Gjenomikës dhe Bioinformatikës në Universitetin Federal të São Paulo (Brazil), autor i studimit i publikuar në “bioRxiv”.
Në mbetjet kockore të dy Neandertalëve të gjetur në shpellën Chagyrskaya, Rusi, Briones dhe kolegët e tij izoluan profilin gjenetik të një adenovirusi, i cili sot shkakton simptoma të ftohjes; të një herpesvirusi, i cili shkakton herpes të buzëve dhe i një virusi papilloma, i cili mund të shkaktojë lytha dhe tumore gjenitale.
Duke i krahasuar këto sekuenca gjenetike me ato të homologëve modernë të këtyre viruseve, ekipi përjashtoi që kockat e Neandertalit ishin kontaminuar nga patogjenët e disa shkencëtarëve që punonin mbi to. Përpara Homo sapiens, këto viruse infektuan në të vërtetë Neandertalët. Profesor Briones beson se zbulimi mbështet hipotezën që viruset mund të kenë kontribuar disi në zhdukjen e Neandertalëve, megjithëse, në vetvete, fakti që patogjenë të shumtë infektuan të njëjtin individ neandertal nuk është befasues.
Njeriu modern has mesatarisht rreth dhjetë lloje virusesh gjatë jetëgjatësisë së tij. Shkencëtarët janë më skeptikë në lidhje me mundësinë e nxjerrjes së informacionit përkatës nga këto gjenome. “Mjetet aktuale të përdorura për të vërtetuar rezultatet e ADN-së së lashtë nga njerëzit mund të mos jenë të zbatueshme për viruset, të cilët nga natyra kanë fije më të shkurtra të ADN-së”-shpjegoi Sally Wasef, një paleogjenetike në Universitetin e Teknologjisë në Queensland në Australi. Shkencëtarja është skeptike për mundësinë e sintetizimit të kopjeve të këtyre viruseve në laborator, duke u nisur nga ajo që ka mbetur nga gjenomi i tyre.